Mediclub

Laktoza - o co chodzi z fenomenem laktozy

Jeszcze kilka lat temu produkty pozbawione alergenów pokarmowych kosztowały niemałe pieniądze, a ich dostępność była raczej ograniczona do wybranych punktów sprzedaży. Dziś na sklepowych półkach bez najmniejszego trudu można znaleźć produkty dedykowane weganom i wegetarianom czy artykuły spożywcze pozbawione glutenu. Rosnącą grupę stanowią osoby ograniczające lub wykluczające spożycie mleka, które stanowi źródło laktozy – cukru mlecznego, który również może być czynnikiem związanym z nietolerancją.

laktoza

Spis treści:

  1. Laktoza
  2. W czym jest laktoza?
  3. Nietolerancja laktozy

Laktoza

Co to jest laktoza? To nic innego jak jeden ze składników mleka, który zaliczany jest do grupy węglowodanów. Związek ten w porównaniu do innych popularnych cukrów (np. glukozy lub sacharozy) jest znacznie mniej słodki. Występuje przede wszystkim w krowim mleku, gdzie stanowi do 8 proc. jego zawartości. Laktoza ulega rozkładowi na cukry proste w obrębie jelita cienkiego przy pomocy enzymu zwanego laktazą.

W czym jest laktoza?

Nie tylko mleko stanowi bogate źródło laktozy. Okazuje się, że laktoza znajduje się w wielu innych produktach, w tym:

  • lodach,
  • kefirze,
  • maślance,
  • białych serach (twarogowych),
  • jogurcie naturalnym,
  • śmietanie oraz śmietance,
  • serkach wiejskich i homogenizowanych.

Laktoza stanowi bardzo częsty dodatek do produktów leczniczych i suplementów diety (zwłaszcza odżywek białkowych). Branża farmaceutyczna wykorzystuje ją w roli wypełniacza podczas produkcji niektórych preparatów znajdujących się na aptecznych półkach.

badanie na laktoze

Nietolerancja laktozy

Nietolerancja laktozy jest uwarunkowana brakiem lub niedostateczną aktywnością enzymu – laktazy, niezbędnej do rozkładu cukru mlecznego. Podłożem nietolerancji laktozy może być wrodzony niedobór laktazy (mówi się wówczas o alaktazji), jego wtórny deficyt, który stanowi zazwyczaj powikłanie przewlekłego uszkodzenia kosmków jelitowych w wyniku np. ostrych zakażeń żołądkowo-jelitowych, niektórych alergii pokarmowych, celiakii, stosowania pewnych leków lub nadmiernego spożycia alkoholu. Najczęściej jednak nietolerancja laktozy pojawia się w wyniku stopniowego zmniejszenia aktywności tego enzymu wraz z wiekiem (tzw. hipolaktazja dorosłych).

Brak możliwości rozkładu laktozy przez organizm skutkuje jej akumulacją w świetle jelita. Bakterie zasiedlające przewód pokarmowy wykorzystują dostępny cukier jako pożywkę – rozkładają go (w procesie fermentacji), czemu towarzyszy uwolnienie szeregu gazów. Skutkiem tej reakcji są liczne dolegliwości, tj.:

  • wzdęcia,
  • biegunki,
  • uczucia przelewania się w żołądku,
  • uczucie pełności,
  • ból brzucha.

Najczęściej stosowaną strategią jest modyfikacja diety z eliminacją pokarmów zawierających laktozę. W leczeniu nietolerancji laktozy, stosuje się również przyjmowanie laktazy w formie specjalnych tabletek, które powinny być wprowadzane przez lekarza po uprzednim zapoznaniu się z historią pacjenta. Punktem wyjścia powinna być jednak konsultacja lekarska. Wskazane może być wykonanie badań diagnostycznych dla potwierdzenia lub wykluczenia obecności ewentualnej nietolerancji, w tym np. próby prowokacji.

nietolerancja laktozy

Dowiedz się więcej:

"Lactose Intolerance"
https://www.aafp.org/afp/2002/0501/p1845.html

"Lactose intolerance"
https://www.semanticscholar.org/paper/Lactose-intolerance.-Vesa-Marteau/be926cb2c47ab4ce22b28f94f10b4d98e2c8c122

"Sequence of the lactose permease gene"
https://www.nature.com/articles/283541a0

Medistore Artykuły o zdrowiu Laktoza - o co chodzi z fenomenem laktozy