Testy alergiczne

Czym jest alergia?

Alergia to nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego organizmu na kontakt z substancjami, które dla większości osób są nieszkodliwe. Te substancje wywołujące reakcję alergiczną, nazywane są alergenami.

Rodzaje alergii

• Alergia pokarmowa - reakcja uczuleniowa na określone pokarmy. Często uwarunkowana genetycznie i może występować rodzinnie.
• Alergia wziewna - reakcja na substancje unoszące się w powietrzu. Zazwyczaj ma charakter sezonowy, związany z okresem pylenia uczulających roślin.
• Alergia kontaktowa - miejscowa reakcja skórna po kontakcie z alergenem.
• Alergia na jad owadów - reakcja po użądleniu przez owady błonkoskrzydłe (pszczoły, osy, szerszenie). Może mieć różne nasilenie, od odczynu miejscowego do zagrażającej życiu reakcji anafilaktycznej.
• Alergia na leki - niepożądana reakcja organizmu na substancje lecznicze.
   

Co najczęściej uczula?

Najczęściej uczulające alergeny wziewne to:

• Pyłki roślin (traw, drzew, chwastów)
• Roztocza kurzu domowego
• Sierść zwierząt (psy, koty)
• Pleśnie i grzyby
• Kurz.
   

Najczęściej uczulające pokarmy to:

• Orzeszki ziemne i inne orzechy (np. laskowe)
• Ryby i owoce morza
• Mleko krowie
• Jaja
• Soja
• Pszenica
   

Najczęściej uczulające substancje kontaktowe to:

• Nikiel (obecny w biżuterii)
• Kobalt
• Pallad
• Chrom
• Substancje zapachowe (w kosmetykach)
• Detergenty i środki czystość
   

Najczęściej uczulające owady to:

• Pszczoły
• Osy
• Szerszenie
• Mrówki ogniste
   

Najczęściej uczulające leki to:

• Antybiotyki (np. penicyliny)
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. aspiryna)
• Środki znieczulające
   

Jakie są objawy alergii?

• Typowe objawy alergii wziewnej: katar sienny (wodnisty lub gęsty), kichanie, świąd i łzawienie oczu. Ponadto często obserwuje się zaczerwienienie i obrzęk oczu, świąd nosa i gardła, duszności i napady astmy.
• Typowe objawy alergii pokarmowej: charakterystyczne wysypki skórne, pokrzywka i towarzyszący temu uporczywy świąd skóry. Ponadto obrzęk warg, twarzy, języka lub gardła, bóle brzucha, nudności, wymioty.
• Typowe objawy alergii kontaktowe: zaczerwienienie i świąd skóry, wysypka, łuszczenie się skóry.
   

Jakie badania na alergię?

Diagnostyka alergii obejmuje szereg badań, które pomagają zidentyfikować konkretne alergeny wywołujące reakcje uczuleniowe u pacjenta. Wybór odpowiedniego testu zależy od rodzaju objawów, historii choroby oraz indywidualnych uwarunkowań pacjenta.

Testy alergiczne skórne

Testy skórne są jednym z najczęściej stosowanych narzędzi diagnostycznych w alergologii. Polegają na nałożeniu na skórę niewielkich ilości alergenów i obserwacji reakcji skórnej.

Testy alergiczne z krwi

Testy alergiczne z krwi pozwalają wykryć swoiste przeciwciała IgE skierowane przeciwko konkretnym alergenom. Są szczególnie przydatne w przypadkach, gdy nie można wykonać testów skórnych, np. u osób przyjmujących leki antyhistaminowe, z rozległymi zmianami skórnymi, u małych dzieci lub osób starszych.

Testy molekularne

Testy molekularne, takie jak test ALEX (Allergy Explorer), pozwalają na bardzo precyzyjną diagnostykę alergii na poziomie molekularnym. Analizują one reakcje na poszczególne białka alergenów, co pozwala na dokładniejsze określenie źródła uczulenia i lepsze dostosowanie terapii.

Testy alergiczne prowokacyjne

Testy prowokacyjne polegają na kontrolowanym podaniu pacjentowi alergenu (np. drogą wziewną, pokarmową) i obserwacji reakcji organizmu. Są stosowane głównie w przypadkach, gdy inne testy nie dały jednoznacznych wyników. Ze względu na ryzyko poważnych reakcji, testy te przeprowadza się w warunkach szpitalnych.

Testy eliminacyjne

Testy eliminacyjne polegają na wyeliminowaniu podejrzanego alergenu z diety lub otoczenia pacjenta na określony czas, a następnie ponownym wprowadzeniu go i obserwacji reakcji. Są szczególnie użyteczne w diagnostyce alergii pokarmowych.

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Co lepsze testy skórne czy z krwi?

Zarówno testy skórne, jak i testy z krwi mają swoje zalety i zastosowania w diagnostyce alergii. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że jeden rodzaj testów jest lepszy od drugiego - wybór zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta.

Ile kosztują testy alergiczne?

Ceny testów na alergię mogą się różnić w zależności od kilku czynników, m.in.: rodzaju i zakresu badania, metody badawczej, liczby badanych alergenów oraz placówki, w którym wykonujemy testy. Przykładowo:

• Ceny testów z krwi (5 alergenów) rozpoczynają się od ok. 45 zł.
• Cena za panel wziewny zawierający 20 alergenów to ok. 290 zł
• Cena za panel jady owadów Polycheck od ok. 93 zł.
• Test Alex II, cena od 1231 zł.
   

Kiedy najlepiej zrobić badania na alergie?

Jeśli podejrzewasz alergię na pyłki roślin, najlepiej wykonać badania poza sezonem pylenia, czyli w okresie jesienno-zimowym. W tym czasie poziom alergenów w powietrzu jest niski, co może pomóc w uzyskaniu bardziej wiarygodnych wyników.

W przypadku alergii na roztocza, sierść zwierząt czy pleśnie, badania można przeprowadzać o każdej porze roku, gdyż te alergeny są obecne przez cały rok.

Jak przygotować się do testów alergicznych?

Przed wykonaniem testów skórnych, należy odstawić leki przeciwhistaminowe na co najmniej tydzień przed badaniem, ponieważ mogą one zaburzyć na wyniki. Dokładny czas odstawienia leków zależy od ich rodzaju i zaleceń lekarza - dokładne wskazówki powinien przekazać lekarz zlecający badanie. Przed testem skórnym warto również unikać stosowania kremów i balsamów na obszarze skóry, gdzie będzie przeprowadzane badanie. Czysta, niepodrażniona skóra pozwoli na lepszą ocenę reakcji alergicznych.

W przypadku testów z krwi, leki te nie mają wpływu na wyniki, więc badania można przeprowadzać bez konieczności ich odstawiania. Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, niezależnie od spożytych posiłków.

W dniu badania zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz sytuacji stresowych, które mogłyby wpłynąć na reaktywność organizmu. Warto zadbać o dobry sen i odpowiednie nawodnienie, co przyczyni się do ogólnego dobrego samopoczucia i może pozytywnie wpłynąć na przebieg badania.

Przed badaniem zawsze warto dopytać o szczegóły i sposób przygotowania w placówce, w której będzie wykonywane badanie.

Kto zleca badania na alergie?

Badania alergiczne mogą być zlecane przez lekarza rodzinnego, pediatrę lub alergologa. W przypadku wizyty u specjalisty lekarz może skierować pacjenta na konkretne testy alergiczne w oparciu o wywiad medyczny i objawy kliniczne.

Jeśli jednak pacjent zdecyduje się na badania prywatne, skierowanie nie jest wymagane. Można samodzielnie zakupić odpowiedni pakiet badań w laboratoriach diagnostycznych lub za pośrednictwem platform medycznych, takich jak Medistore.