Witamina B12 - badanie

Opis badania witaminy B12

Badanie polega na pobraniu krwi z żyły, która następnie trafia do laboratorium w celu analizy. Pobranie przebiega zgodnie z procedurą pobrania — odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz ucisk w miejscu pobrania po zakończeniu procedury. Samo pobranie krwi trwa około 15-30 sekund.

Witamina B12 wspomaga przyswajanie kwasu foliowego oraz trawienie węglowodanów i tłuszczów. Pełni ważną rolę w wytwarzaniu krwinek czerwonych, dlatego jej niedobór powoduje niedokrwistość (anemię).

Kobalamina pozwala zachować zdrowie psychiczne oraz sprawność umysłu. Jest niezbędna w pracy układu nerwowego, tworząc otoczki włókien nerwowych. Może mieć wpływ na gęstość mineralną kości i zapobiegać osteoporozie. Jej prawidłowe stężenie sprzyja zachowaniu dobrego samopoczucia i funkcji poznawczych.

Witamina B12 gromadzona jest w wątrobie, skąd dalej transportowana jest razem z krwią. Jej źródłem są głównie produkty pochodzenia zwierzęcego – np. mięso i produkty mięsne, drób, sery, jaja i ryby.

Kiedy wykonać badanie witaminy B12?

Badanie poziomu witaminy B12 powinny wykonać wszystkie osoby, które obserwują u siebie objawy niedoboru tej witaminy. Szczególnie narażone na niedobór kobalaminy (wit. B12) są osoby stosujące diety wegetariańskie lub wegańskie, osoby z chorobami układu pokarmowego (choroba Leśniewskiego-Crohna, celiakia), osoby nadużywające alkoholu, kobiety w ciąży i karmiące.

Do najczęściej występujących objawów niedoboru witaminy B12 należą:

• szybkie męczenie się i osłabienie;
• anemia;
• ból głowy;
• kołatania serca;
• bladość skóry i błon śluzowych jamy ustnej oraz spojówek;
• częste biegunki;
• zaburzenia nastroju;
• zaburzenia funkcji poznawczych, otępienie;
• mrowienie i drętwienie kończyn;
• zaburzenia smaku;
• pieczenie języka i utrata apetytu;
• zaburzenia czucia wibracji.

Zbyt duże stężenie witaminy B12 może powodować objawy uczuleniowe. Witamina B12 wydalana jest wraz z moczem, dlatego jej nadmiar nie gromadzi się w organizmie, tylko jest usuwany.

Jakie choroby diagnozuje badanie?

Nieprawidłowy poziom witaminy B12 może wskazywać na:

• anemię megaloblastyczną (niedokrwistość z niedoboru B12),
• choroby przewodu pokarmowego zaburzające wchłanianie, m.in.: choroba Leśniowskiego-Crohna, celiakia, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, infekcja Helicobacter pylori,
• niedokrwistość Addisona-Biermera (związana z brakiem czynnika Castle’a),
• niedoczynność trzustki,
• choroby wątroby,
• przewlekły alkoholizm,
• neuropatie i zaburzenia neurologiczne wynikające z niedoboru B12,
• zespoły złego wchłaniania po resekcji żołądka lub jelit.

Podwyższony poziom B12 może pojawiać się w przebiegu:

• chorób wątroby,
• niewydolności nerek,
• nowotworów hematologicznych (białaczki, chłoniaki).

Jak przygotować się do badania witaminy B12?

• Pobrania należy dokonać w godzinach porannych.
• W dniu badania pacjent powinien pozostawać na czczo, ok. 8-12 godzin przed badaniem. Dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody przed badaniem.
• W miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, chyba że lekarz zaleci inaczej. 
• Przed badaniem należy pozostać w spoczynku przez 10-15 minut (pozycja siedząca).

• Wynik badania dostępny jest w ciągu 3. dni roboczych. 
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki bądź online, w zależności od polityki danej placówki. 

Informację odnośnie odbioru wyników badań w zależności od placówki >> Sprawdź TUTAJ

Normy witaminy B12

Prawidłowe wartości referencyjne: 197 – 771 pg/ml

*Powyższe wartości są orientacyjne i mogą się różnić w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie.

Czynniki zaburzające wynik badania

Na wynik badania mogą wpływać:

• suplementacja witaminy B12,
• alkohol spożywany dzień wcześniej,
• stres lub intensywny wysiłek fizyczny przed badaniem.

Jak postępować w przypadku nieprawidłowego wyniku?

W przypadku nieprawidłowych wyników zaleca się konsultację z lekarzem, w celu ich dokładnego omówienia. Lekarz uwzględni indywidualną sytuację pacjenta i podejmie odpowiednie kroki diagnostyczne lub terapeutyczne.

Do jakich lekarzy należy się zgłosić?

• Dietetyk
• Internista
• Gastroenterolog