Szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi i polio dla dorosłych

Szczepienie	Szczepienie przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i polio (szczepionka skojarzona, dawka przypominająca)
Dla kogo jest szczepienie?	Dorośli; szczególnie osoby mające kontakt z noworodkami i niemowlętami, kobiety w ciąży (27.–36. tydzień), osoby podróżujące oraz narażone na zranienie
Ilość dawek	Dawka przypominająca (u dorosłych co 10 lat); w szczególnych sytuacjach zgodnie z zaleceniami lekarza.
Kiedy najlepiej się zaszczepić?	Zgodnie z kalendarzem szczepień jako dawka przypominająca co 10 lat; w ciąży między 27. a 36. tygodniem (krztusiec); po zranieniu (tężec); przed podróżą do regionów endemicznych (błonica, polio).
Czas ochrony	Odporność poszczepienna utrzymuje się średnio do 6–12 lat po szczepieniu wykonywanym w dzieciństwie; poziom przeciwciał ochronnych obniża się z czasem.
Czy potrzebne skierowanie?	Wymagana jest kwalifikacja do szczepienia. Produkt nie zawiera wizyt kwalifikujących; kwalifikację należy wykupić osobno, jeśli nie jest zagwarantowana w planie opieki.
Wymagana kwalifikacja	UWAGA! Szczepienie wymaga kwalifikacji u internisty podczas której może okazać się, że istnieją przeciwwskazania do jego wykonania lub lekarz zaproponuje inny preparat.

 

Na co jest szczepienie przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i polio?

Szczepienie ma na celu wywołanie odpowiedzi immunologicznej i zapewnienie ochrony przed czterema chorobami zakaźnymi: tężcem, krztuścem, błonicą i poliomyelitis. Preparat zawiera toksoid błoniczy w zmniejszonej dawce, toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę bezkomórkowych antygenów krztuśca oraz inaktywowany (zabity) wirus polio – 3 typy wirusa.

Krztusiec jest chorobą zakaźną występującą tylko u ludzi, wywołaną przez bakterie Bordetella pertussis. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową oraz w wyniku bezpośredniego kontaktu z chorym. U niemowląt i małych dzieci choroba ma ciężki przebieg, z zaburzeniami oddychania, zdarzają się powikłania i zgony. U dzieci starszych i dorosłych zakażenie daje objawy infekcji dróg oddechowych z suchym, napadowym kaszlem. U dorosłych w wielu przypadkach jedynym objawem jest przedłużający się kaszel.

Laseczki tężca występują w glebie. Każdego dnia, podczas codziennych czynności jesteśmy narażeni na drobne zranienia, skaleczenia czy ukąszenia. Jeżeli podczas zranienia, ukłucia czy ukąszenia doszło do zanieczyszczenia rany ziemią (lub istnieje takie prawdopodobieństwo) niezbędne jest pilne podanie szczepionki, niekiedy razem z surowicą przeciwtężcową.

Szczepionka zawiera również inaktywowane (zabite) 3 typy wirusa polio. Jej stosowanie ma na celu wzmocnienie ochrony przed zachorowaniem na poliomyelitis, mimo że w Polsce dzięki wieloletnim masowym szczepieniom ryzyko zachorowania jest znikome. Niemniej jednak wciąż występują zachorowania w niektórych regionach Azji i istnieje ryzyko zawleczenia wirusa do Europy.

Szczepionka jest przeznaczona do szczepienia przypominającego.

Jak działa szczepionka?

Celem podawania szczepionki jest wywołanie odpowiedzi immunologicznej.

Szczepienie zapewnia:

• odporność przeciwko zakażeniu aż 4 chorobami – tężcem, krztuścem, błonicą i polio;

• bierną ochronę noworodków i niemowląt przed zachorowaniem na krztusiec po zaszczepieniu kobiety w okresie ciąży.

U osób dorosłych szczepienie stosowane jest jako dawka przypominająca co 10 lat, ponieważ wraz z upływem czasu od ostatniego szczepienia poziom przeciwciał ochronnych obniża się. Odporność poszczepienna utrzymuje się średnio do 6–12 lat po szczepieniu wykonywanym w dzieciństwie.

Kiedy warto się zaszczepić przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i polio?

Szczepienie przeciw krztuścowi jest szczególnie ważne w obecnym czasie niestabilnej sytuacji epidemiologicznej i wzrostu zachorowań na krztusiec. Za przyczynę wzrostu zachorowań w grupie dorosłych podaje się wygasanie odporności poszczepiennej.

Uodpornienie przeciwko krztuścowi jest szczególnie ważne wśród osób, które mają lub będą mieć w przyszłości kontakt z noworodkami i niemowlętami:

• kobiety planujące ciążę i ich partnerzy,

• rodzice,

• starsze rodzeństwo,

• dziadkowie,

• opiekunki.

Zaszczepienie domowników i innych opiekunów pozwala uchronić najmłodsze, nieuodpornione jeszcze dzieci przed przeniesieniem groźnego zakażenia z najbliższego otoczenia. Szczepienia takich osób są częścią tzw. strategii kokonowej.

Szczepionka jest także stosowana w celu zapewnienia biernej ochrony przed krztuścem noworodków i dzieci we wczesnym okresie niemowlęcym, po zaszczepieniu matki w trakcie ciąży – między 27. a 36. tygodniem ciąży.

Uodpornienie przeciwko błonicy jest zalecane osobom dorosłym, które w przeszłości nie były szczepione lub nie mają udokumentowanych szczepień, oraz zaszczepionym dorosłym w postaci dawek przypominających co 10 lat, w szczególności osobom podróżującym oraz tym, które mają kontakt z osobami przybywającymi z krajów endemicznego występowania błonicy. Szczepienie jest szczególnie ważne w związku z pojawieniem się nowych przypadków zachorowań na błonicę. Szczepionkę przeciw błonicy stosuje się także w ramach tzw. profilaktyki poekspozycyjnej po kontakcie z osobą chorą na błonicę.

Uodpornienie przeciwko tężcowi jest zalecane osobom dorosłym, które w przeszłości nie były szczepione lub nie mają udokumentowanych szczepień, oraz jako dawka przypominająca co 10 lat. Szczepienie zalecane jest również w ramach profilaktyki poekspozycyjnej po zranieniu i zanieczyszczeniu rany.

Uodpornienie przeciwko polio jest zalecane osobom dorosłym, które w przeszłości nie były szczepione oraz jako szczepienie przypominające w przypadku osób podróżujących do regionów świata, gdzie poliomyelitis występuje, oraz pracownikom laboratoriów i ochrony zdrowia, którzy zetknęli się z chorym lub podejrzanym o zachorowanie na poliomyelitis.