ACTH - Hormon adrenokortykotropowy

Hormon adrenokortykotropowy (ACTH) Opis Badania

Hormon adrenokortykotropowy (ACTH) lub kortykotropina jest hormonem peptydowym składającym się z 39 aminokwasów. Syntetyzowany w przedniej części przysadki jako część cząsteczki prekursora pro‑opiomelanokortyny (POMC).

Pod wpływem swoistotkankowego rozszczepiania powstaje ACTH i inne pokrewne peptydy. ACTH stymuluje syntezę i wydzielanie glukokortykoidów (przede wszystkim kortyzolu) przez korę nadnerczy.

Stężenie ACTH podlega wahaniom w ciągu dnia - rano jego poziom jest najwyższy, wieczorem niski. Dla interpretacji wyników, podobnie jak w przypadku kortyzolu, konieczna jest informacja o porze pobrania materiału.

Znaczenie kliniczne:

Oznaczanie ACTH w osoczu pomocne jest w diagnostyce różnicowej choroby Cushinga (hipersekrecja ACTH), autonomicznych gruczolaków przysadki wytwarzających ACTH (np. zespół Nelsona), niewydolności przysadki ze spadkiem sekrecji ACTH i zespołu ektopowego wydzielania ACTH.

Równoległe oznaczanie ACTH i kortyzolu w testach czynnościowych służy do rozpoznania źródła nadprodukcji glukokortykoidów.

Podobnie, oznaczanie ACTH może być pomocne w diagnozie różnicowej niewydolności kory nadnerczy (choroba Addisona).

ACTH nie produkowane przez przysadkę znane jest jako ACTH ektopowe często spotykane jest w drobnokomórkowym raku płuca.
W rzadkich wypadkach pojawienie się ektopowego ACTH może być spowodowane przez guzy grasicy, gruczolakoraka trzustki lub rakowiaka oskrzeli.