Bilirubina całkowita - surowica

Opis badania bilirubiny całkowitej

Bilirubina to barwnik żółciowy powstający w wyniku rozpadu czerwonych krwinek (erytrocytów). Następnie jest metabolizowana w wątrobie i wydalana z organizmu wraz z żółcią przez drogi żółciowe.

Badanie bilirubiny całkowitej polega na oznaczeniu jej stężenia w surowicy krwi i pozwala ocenić:

• funkcję wątroby,
• drożność dróg żółciowych,
• prawidłowość metabolizmu hemoglobiny.

Badanie to często wykonywane jest łącznie z oznaczeniem frakcji bilirubiny:

• bilirubiny bezpośredniej (sprzężonej) – związanej z odpływem żółci,
• bilirubiny pośredniej (niesprzężonej) – związanej z rozpadem erytrocytów.

Oznaczenie bilirubiny całkowitej wykorzystywane jest w diagnostyce żółtaczki.

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej. Pobranie trwa kilka minut i jest procedurą bezpieczną oraz nieinwazyjną.

Kiedy wykonać badanie bilirubiny?

Badanie bilirubiny całkowitej warto wykonać, jeśli występują objawy lub sytuacje mogące sugerować zaburzenia pracy wątroby lub dróg żółciowych.

Badanie zalecane jest, gdy:

• pojawia się żółtawy odcień skóry lub białek oczu (żółtaczka);
• występuje przewlekłe zmęczenie, osłabienie lub brak apetytu;
• obserwowany jest ciemny mocz i jasny stolec;
• lekarz podejrzewa choroby wątroby, dróg żółciowych lub hemolizę;
• monitorowane jest leczenie chorób wątroby (np. WZW, marskości);
• badanie wykonywane jest profilaktycznie, w tym u noworodków w pierwszych dniach życia.

Co diagnozuje badanie bilirubiny całkowitej?

Badanie bilirubiny całkowitej wspiera diagnostykę m.in.:

• chorób wątroby (WZW A, B, C, marskość, stłuszczenie wątroby);
• chorób dróg żółciowych (kamica, zwężenia, nowotwory);
• chorób trzustki;
• anemii hemolitycznej;
• zespołu Gilberta (wrodzone zaburzenie metabolizmu bilirubiny).

Jak przygotować się do badania bilirubiny?

Badanie bilirubiny całkowitej wymaga odpowiedniego przygotowania.

Zalecenia przed badaniem:

• badanie należy wykonać na czczo – co najmniej 12 godzin od ostatniego posiłku,
• zaleca się wykonanie badania w godzinach porannych (7:00–10:00),
• należy unikać alkoholu, tłustych posiłków i intensywnego wysiłku fizycznego na dobę przed badaniem,
• nie ma konieczności odstawiania leków, chyba że lekarz zaleci inaczej,
• personel należy poinformować o wszystkich przyjmowanych lekach.

Sposób przygotowania może się nieznacznie różnić w zależności od placówki.

Wyniki badań bilirubiny całkowitej?

Czas oczekiwania na wynik badania bilirubiny całkowitej wynosi 1–3 dni robocze.

Wynik można:

• odebrać w recepcji wybranej placówki,
• sprawdzić online – zgodnie z zasadami obowiązującymi w danym punkcie pobrań.

Zakresy wartości referencyjnych mogą się różnić w zależności od laboratorium, dlatego wynik należy interpretować zgodnie z normami podanymi na karcie wyników.

Informację odnośnie odbioru wyników badań w zależności od placówki >> Sprawdź TUTAJ

Normy badania bilirubiny

1. Dorośli i dzieci:

prawidłowy poziom bilirubiny całkowitej wynosi ≤ 17,1 µmol/l (10 mg/l).

2. Noworodki:

stężenie bilirubiny zależy od doby życia:

• w pierwszych dobach życia może fizjologicznie wzrastać nawet do 200 µmol/l,
• około 5. doby życia zwykle spada do wartości ≤ 35 µmol/l.

Wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie.

Co może zaburzyć wynik badania?

Na poziom bilirubiny mogą wpływać m.in.:

• intensywny wysiłek fizyczny,
• stres,
• spożycie alkoholu,
• nieprawidłowe przygotowanie do badania,
• przyjmowane leki.

Co robić w przypadku nieprawidłowego wyniku?

Każdy nieprawidłowy wynik należy skonsultować z lekarzem, który może zlecić dodatkowe badania (np. bilirubina bezpośrednia, AST, ALT, ALP).

W przypadku nieprawidłowego wyniku badania bilirubiny całkowitej zalecana jest konsultacja z:

• lekarzem rodzinnym
• internistą
• hepatologiem