Diagnostyka predyspozycji genetycznych do nowotworu piersi i jajników (BRCA1-6 mutacji)

Diagnostyka predyspozycji genetycznych do nowotworu piersi i jajników (BRCA1-6 mutacji)

Znaczenie kliniczne

Mutacje te występują w każdej komórce ciała i mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie dziedzicząc się autosomalnie dominująco. Naukowcy zidentyfikowali ponad 1800 mutacji w genie BRCA1. Wiele z tych mutacji wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka sutka i piersi zarówno u mężczyzn jak i kobiet, a także w kilku innych rodzajów nowotworu. Nie wszyscy, którzy odziedziczą mutację w genie BRCA1, rozwiną nowotwór, na co duży wpływ mają również inne czynniki genetyczne, środowiskowe i związane ze stylem życia. Większość mutacji genów BRCA1 prowadzi do powstania znacznie krótszej wersji białka BRCA1 lub uniemożliwia wytworzenie jakiegokolwiek białka z jednej kopii genu, co skutkuje wprowadzeniem znacznej ilości błędów w naprawie uszkodzonego DNA. W miarę gromadzenia się tych defektów mogą one powodować wzrost komórek i ich niekontrolowany podział w celu utworzenia guza. Wiele z tych samych mutacji genów BRCA1, które zwiększają ryzyko raka sutka, zwiększa również ryzyko wystąpienia raka jajnika. Uważa się, że rodziny z tymi mutacjami cierpią na zespół dziedzicznego raka piersi i jajnika. Kobiety z mutacjami genu BRCA1 mają od 35 do 60 procent szans na rozwój raka jajnika w ciągu ich życia, w porównaniu z 1,6 procent w ogólnej populacji. Niekiedy w rodzinie występują nowotwory innych narządów (prostata, jelito grube). Wskazaniem do badania jest: - diagnostyka przypadków rodzinnie występujących raków piersi (co najmniej 2-3 przypadki), zwłaszcza rozpoznanych przed 50 rokiem życia;- diagnostyka przypadków raka jajnika (niezależnie od wieku), zwłaszcza występujących rodzinnie;- diagnostyka przypadków typowych postaci histologicznych (rak rdzeniasty), zwłaszcza bez receptorów estrogenowych, nawet przy pojedynczych zachorowaniach w rodzinie;- diagnostyka przypadków nietypowych postaci raka piersi, zwłaszcza rak obustronny, wczesny (przed 40 r.ż.), rak piersi u mężczyzny;- należy rozważyć genotypowanie BRCA1 przed planowanym wprowadzeniem hormonalnej terapii zastępczej, zwłaszcza u młodych kobiet z rozpoznanymi zmianami niezłośliwymi (torbiele w piersiach lub jajnikach);- wskazane jest genotypowanie BRCA1 między rozpoznaniem raka piersi w badaniu obrazowym (potwierdzonym w BAC), a rozpoczęciem terapii przeciwnowotworowej, niezależnie od obciążenia rodowodu;- badania rodzinne: wykrycie mutacji genu BRCA1 u krewnej z rakiem piersi lub jajnika, wskazane badanie wszystkich bezobjawowych krewnych najpóźniej ok. 20-30 r.ż.