Jod w DZM

Badanie polega na oznaczeniu poziomu jodu w moczu zebranym w ciągu doby. Jest to podstawowa i powszechnie stosowana metoda oceny podaży jodu w organizmie. Jod jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania tarczycy i produkcji jej hormonów: tyroksyny (T4) oraz trijodotyroniny (T3).

Organizm nie magazynuje jodu w dużych ilościach, dlatego jego stężenie we krwi nie odzwierciedla długoterminowej podaży. Z tego powodu oceny dokonuje się poprzez pomiar wydalania jodu z moczem – około 90% spożytego jodu jest usuwane w ten sposób.

Znaczenie badania

Regularne spożywanie odpowiedniej ilości jodu jest szczególnie istotne w okresie ciąży i karmienia piersią, ponieważ niedobór może prowadzić do zaburzeń rozwoju mózgu i układu nerwowego dziecka. Jod wpływa też na przemianę materii, temperaturę ciała, rytm serca, kondycję skóry, włosów i paznokci.

Wskazania do wykonania badania

• podejrzenie niedoboru jodu,
• choroby tarczycy (w szczególności niedoczynność),
• nieprawidłowości w wynikach hormonów tarczycy,
• ciąża lub jej planowanie,
• monitorowanie suplementacji jodem,
• kontrola podaży jodu w populacjach lub u osób z dietą eliminacyjną.

Przygotowanie do badania

Badanie wykonywane jest z dobowej zbiórki moczu – oznacza to, że należy zbierać mocz przez 24 godziny do specjalnego pojemnika. Ważne jest dokładne przestrzeganie instrukcji dotyczących zbiórki (dostępne w laboratorium lub na stronie wykonawcy badania).

Interpretacja wyniku

Stężenie poniżej 100 µg/l może wskazywać na niedobór jodu

Prawidłowe stężenie dla dorosłych wynosi 100–200 µg/l,

Wartości powyżej 300 µg/l mogą sugerować nadmierne spożycie jodu, np. z diety lub suplementów.

Zarówno niedobór, jak i nadmiar jodu mogą wpływać negatywnie na funkcję tarczycy, dlatego ważne jest zachowanie równowagi.

Profilaktyka niedoboru jodu

W Polsce, dzięki obowiązkowi jodowania soli kuchennej, znacząco zmniejszono skalę niedoborów. Mimo to w niektórych grupach (kobiety w ciąży, osoby na diecie bezsolnej, weganie) mogą one nadal występować.