Astma – co to jest?
Dychawica oskrzelowa, czyli astma (łac. asthma) to przewlekła i nieuleczalna choroba zapalna dróg oddechowych. Charakteryzuje się przewlekłym zapaleniem w obrębie oskrzeli, a jej objawy mają zmienną intensywność. W skrajnych przypadkach astma powoduje napadowe duszności typu wydechowego.
Rodzaje astmy
Wyróżniamy 2 rodzaje astmy:
- alergiczną – występuje zazwyczaj u dzieci i osób młodych, powstaje przez alergeny wziewne;
- niealergiczną – pojawia się najczęściej u osób dorosłych w przebiegu nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego na zapalenie wywołane bakterią lub wirusem. Ta postać astmy może przypominać POChP, czyli przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, która najczęściej jest konsekwencją palenia papierosów.
Astma – przyczyny
Przyczyny astmy są tak samo złożone, jak jej postacie. Wśród czynników ryzyka astmy naukowcy wymieniają m.in. czynniki genetyczne, historię występowania astmy w rodzinie, urbanizację, wcześniactwo, niską masę urodzeniową, urodzenie przez cesarskie cięcie, infekcje wirusowe, mikrobiotę jelitową, palenie papierosów, narażenie zawodowe, zanieczyszczenie środowiska, roztocze kurzu domowego.
Konsultacja u alergologa
od 120,00 zł
*Cena może się różnić w zależności od miasta i placówki.
Astma objawy
Główne objawy astmy to:
- świszczący oddech lub „granie w piersiach”;
- dokuczliwa duszność, odczuwana przez pacjentów jako ucisk lub uczucie ciężaru w klatce piersiowej, brak tchu, niemożność nabrania lub wypuszczenia powietrza;
- kaszel, męczący, napadowy, suchy, nasilający się zwykle w nocy i nad ranem.
Należy pamiętać, że objawy astmy różnią się w zależności od osoby.

Jak wygląda atak astmy oskrzelowej?
Do objawów, które powinny skłonić pacjentów do pilnej wizyty u lekarza lub wezwania pogotowia, należą przede wszystkim:
- duszność pojawiająca się w spoczynku z narastającym uczuciem zmęczenia lub wymagająca przyjęcia pozycji stojącej z rękoma opartymi np. na stole,
- widoczna praca dodatkowych mięśni oddechowych,
- trudności w mówieniu.
Rozpoznanie astmy stawia się głównie na podstawie objawów klinicznych i spirometrii z próbą rozkurczową.
Leczenie astmy
Leczenie zależy przede wszystkim od stopnia nasilenia choroby i od wieku pacjenta. Ma na celu osiągnięcie kontroli astmy, czyli m.in. opanowanie objawów, zminimalizowanie ryzyka zaostrzeń.
Jej leczenie opiera się na dwóch grupach leków:
- doraźnych, przynoszących ulgę, rozszerzających oskrzela i poprawiających oddychanie;
- kontrolujących, czyli przeciwzapalnych, które mają za zadanie wpłynąć na przewlekły stan zapalny w drogach oddechowych, łagodzić lub znosić objawy, redukować ryzyko zaostrzeń.
W ciężkich przypadkach astma wpływa na jakość snu, znacząco pogarsza kondycję fizyczną oraz prowadzi do duszności dziennych i nocnych.
Badania profilaktyczne i obserwacja organizmu są bardzo ważne w leczeniu. Wczesna diagnoza pozwala lekarzowi dobrać odpowiednie leki i sposób terapii. Przekłada się to na zmniejszone ryzyko wystąpienia ciężkiej postaci astmy. Po rozpoznaniu astmy można prowadzić normalny tryb życia, przy zażywaniu właściwych preparatów. Należy pamiętać, że warto dbać o zdrowie psychiczne, ponieważ nadmierny stres może wpływać na przebieg choroby.
Konsultacja u alergologa
od 120,00 zł
*Cena może się różnić w zależności od miasta i placówki.
Astma oskrzelowa a COVID-19
Według Polskiego Towarzystwa Alergologicznego i Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc astma nie zwiększa ryzyka wystąpienia ciężkiej postaci COVID-19.
Pacjenci z astmą nie chorują na COVID-19 częściej niż inni. Nie mają też cięższego przebiegu choroby COVID-19.
Jeśli chory na astmę nie ma chorób współtowarzyszących, to przebieg COVID-19 będzie taki sam jak u pacjentów nieposiadających obciążeń. Do leczenia COVID-19 u astmatyków stosuje się te same leki co u osób bez astmy.
W czasie pandemii osoby z astmą powinny utrzymywać dobrą kontrolę astmy i postępować zgodnie z zaleceniami. Ryzyko ciężkiego COVID-19 wzrasta, gdy astma jest źle kontrolowana, dlatego tak ważne jest, aby leczyć chorych na astmę zgodnie z rekomendacjami. Stosowanie wziewnych kortykosteroidów zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19.
Dla chorych na astmę, którzy mają odpowiednio dobrane leki, maseczki nie powinny stanowić żadnej przeszkody w codziennym funkcjonowaniu. Tylko u osób, które nie wiedzą o tym, że mają astmę, noszenie maseczki może prowadzić do trudności w oddychaniu i nasilenia się objawów choroby.
Astma - najczęściej zadawane pytania
Po czym poznać, że ma się astmę?
Astma najczęściej objawia się nawracającymi problemami z oddychaniem, które mogą nasilać się okresowo. Typowe symptomy to:
- duszność i uczucie braku powietrza,
- świszczący oddech, szczególnie przy wydechu,
- przewlekły kaszel (często nasilający się w nocy lub nad ranem),
- uczucie ucisku w klatce piersiowej.
Objawy mogą pojawiać się po wysiłku, kontakcie z alergenami lub infekcji, dlatego do potwierdzenia choroby potrzebne są badania, np. spirometria.
Od czego robi się astma?
Astma jest przewlekłą chorobą dróg oddechowych, która rozwija się na skutek nadreaktywności oskrzeli. Do jej powstania przyczyniają się różne czynniki, m.in.:
- predyspozycje genetyczne,
- alergie (np. na roztocza, pyłki, sierść zwierząt),
- zanieczyszczenie powietrza i dym tytoniowy,
- częste infekcje dróg oddechowych.
Czego nie wolno robić przy astmie?
Przy astmie należy unikać czynników, które mogą wywoływać skurcz oskrzeli i nasilać duszność. Najczęściej są to indywidualne „wyzwalacze”, które różnią się u poszczególnych osób. Do najczęstszych należą:
- dym tytoniowy (także bierne palenie),
- kontakt z alergenami (roztocza, sierść, pyłki),
- zanieczyszczone powietrze i smog,
- nagły, intensywny wysiłek bez przygotowania.













