Białko wiążące hormony płciowe - SHBG

Opis badania SHBG

Badanie SHBG (Sex Hormone Binding Globulin) polega na oznaczeniu stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe we krwi. SHBG jest białkiem osocza produkowanym przez komórki wątroby, które wiąże androgeny (męskie hormony płciowe) oraz estrogeny (żeńskie hormony płciowe), regulując ich biologiczną aktywność.

Poziom SHBG zależy głównie od stężenia androgenów i estradiolu we krwi. Badanie to jest szczególnie często wykorzystywane w diagnostyce i kontroli leczenia kobiet z objawami nadmiaru androgenów, występującego m.in. w zespole policystycznych jajników (PCOS) lub idiopatycznym hirsutyzmie.

Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej, pobranej zgodnie ze standardową procedurą. Samo pobranie trwa kilka–kilkanaście sekund i nie wiąże się z istotnym dyskomfortem dla pacjenta.

Kiedy wykonać badanie SHBG?

Badanie SHBG jest zlecane przez lekarza, najczęściej ginekologa-położnika lub endokrynologa. Wykonuje się je m.in. w celu:

• monitorowania terapii hormonalnej i antyandrogenowej,
• diagnostyki zaburzeń dojrzewania płciowego,
• diagnozowania i kontroli pacjentów z jadłowstrętem psychicznym (anoreksją),
• diagnostyki tyreotoksykozy – SHBG stosowane jest jako wskaźnik tkankowy podwyższonego poziomu hormonów tarczycy,
• oceny insulinooporności,
• kontroli ryzyka sercowo-naczyniowego i ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2, szczególnie u kobiet,
• oceny poziomu wolnego testosteronu u mężczyzn.

Co diagnozuje badanie SHBG?

Oznaczenie SHBG pozwala na ocenę i różnicowanie wielu stanów klinicznych, w tym:

• zespołu policystycznych jajników (PCOS),
• idiopatycznego hirsutyzmu,
• zaburzeń hormonalnych związanych z nadmiarem androgenów,
• insulinooporności i jej powikłań metabolicznych,
• zaburzeń czynności tarczycy (szczególnie tyreotoksykozy),
• zaburzeń odżywiania, takich jak anoreksja,
• nieprawidłowości w przebiegu dojrzewania płciowego u dzieci i młodzieży.

Niski poziom SHBG może być wczesnym markerem rozwijającej się insulinooporności, powikłań sercowo-naczyniowych oraz progresji do cukrzycy typu 2, szczególnie u kobiet z przebytą cukrzycą ciężarnych.

Jak przygotować się do badania SHBG?

Badanie SHBG nie wymaga specjalnego przygotowania.

Należy pamiętać, że:

• sposób przygotowania do badania może się różnić w zależności od placówki,
• zawsze należy poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach hormonalnych oraz suplementach,
• o ewentualnych modyfikacjach leczenia przed badaniem decyduje lekarz.

Wyniki badań

Wynik badania dostępny jest w ciągu 2 dni roboczych.

Możliwe formy odbioru wyniku:

• odbiór osobisty w recepcji wybranego Centrum,
• dostęp do wyniku online po wygenerowaniu hasła dostępowego w recepcji.

Normy badania SHBG

Zakresy wartości referencyjnych SHBG mogą się różnić w zależności od laboratorium, płci, wieku oraz stanu fizjologicznego (np. ciąża), dlatego wynik należy interpretować zgodnie z normami podanymi na wydruku.

Informację odnośnie odbioru wyników badań w zależności od placówki >> Sprawdź TUTAJ

Czynniki mogące zaburzyć wynik badania

Na poziom SHBG mogą wpływać m.in.:

• przyjmowanie hormonów (estrogenów, androgenów, antyandrogenów),
• zaburzenia czynności tarczycy,
• insulinooporność i otyłość,
• zaburzenia odżywiania),
• ciąża,
• choroby wątroby.

Jak postępować w przypadku nieprawidłowego wyniku?

Nieprawidłowy wynik badania SHBG wymaga konsultacji z lekarzem, który oceni go w odniesieniu do objawów klinicznych oraz innych parametrów hormonalnych.

W zależności od sytuacji klinicznej dalszą diagnostykę prowadzi najczęściej:

• endokrynologa,
• ginekologa,
• androloga.