Medistore Artykuły o zdrowiu Półpasiec - przyczyny, objawy i leczenie półpaśca

Półpasiec - przyczyny, objawy i leczenie półpaśca

Półpasiec jest to ostra choroba zakaźna, która wywoływana jest przez ten sam wirus, który powoduje ospę wietrzną. Jej przebieg bywa różny, zależnie od kondycji organizmu osoby chorej. Objawia się najczęściej bardzo silnym bólem i zmianami skórnymi. Leczenie odbywa się w domu, tylko w wyjątkowych, skrajnych przypadkach konieczne jest leczenie szpitalne. Jak zaczyna się infekcja, jak przebiega i jak sobie z nią poradzić? Konieczna jest oczywiście wizyta u lekarza, który wskaże odpowiednie postępowanie i przekaże wskazówki dotyczące dalszego postępowania.

półpasiec
SPIS TREŚCI: 

  1. Co to jest półpasiec?
  2. Czy półpasiec jest zaraźliwy
  3. Półpasiec objawy 
  4. Półpasiec czy ospa
  5. Jak wygląda półpasiec
  6. Półpasiec - co zrobić, aby się nie zarazić?
  7. Półpasiec leczenie
  8. Półpasiec - jak długo trwa choroba?
  9. Połpasiec - jak zapobiegać?
  10. Półpasiec powikłania
  11. Dlaczego chorujemy na półpaśca?
  12. Półpasiec zagrożenia

Co to jest półpasiec?

Jak już wspomniano, półpasiec jest chorobą zakaźną, która wywoływana jest przez ten sam wirus, który powoduje występowanie ospy wietrznej. Jest to herpesvirus varicella zoster. Szczepienie daje odporność na całe życie. Dodatkową korzyścią, jest nie tylko uniknięcie zachorowania na ospę, ale również zredukowanie ryzyka zachorowania na półpasiec. Prawdopodobnie  w momencie, gdy organizm jest osłabiony, człowiek ma obniżoną odporność, półpasiec uaktywnia się. To zaś powoduje pojawienie się bólu. Dochodzi do zapalenia nerwu i unerwionej przez niego skóry. Wspomniany ból odczuwany jest wzdłuż całego zaatakowanego nerwu.  

Czy półpasiec jest zaraźliwy

Osoba dorosła, która nie przeszła w dzieciństwie ospy wietrznej, podczas kontaktu z dzieckiem chorującym na tę chorobę może zarazić się ospą. Trzeba więc pamiętać o szczepieniach, aby nie mieć w przyszłości ospy. Jest to szczególnie istotne, ponieważ wirus przenosi się drogą kropelkową. Wystarczy, że osoba chora kichnie lub kaszlnie i wirus może się przedostać do drugiego organizmu.

Niebezpieczne może być nawet przebywanie w jednym pomieszczeniu z chorym na ospę. Szczególną ostrożność powinny zachować w tym przypadku osoby o obniżonej odporności, jak chorzy na różnego rodzaju nowotwory (szczególnie chłoniaki), osoby w czasie chemioterapii, czy zarażeni wirusem HIV.

W przypadku półpaśca, wirusem można się zarazić głównie poprzez kontakt z płynem znajdującym się w pęcherzykach na skórze chorego.

Zauważyłeś zmiany skórne? Zapisz się do specjalisty - Dermatolog

Półpasiec objawy

W miejscu, w którym wirus się uaktywnia dochodzi do wspomnianego zapalenia nerwu czuciowego i unerwionej przez niego skóry. Ból, który się wówczas pojawia jest ostry, piekący i bardzo silny. To pierwsze wskazanie sugerujące, że mamy do czynienia właśnie z półpaścem.

Po kilku dniach, w miejscu, gdzie wcześniej odczuwany był silny ból, pojawia się pęcherzykowata wysypka. Daje ona odczyn zapalny skóry. Miejsce jest zaczerwienione i bardzo swędzi.

Warto przy tym pamiętać, że powinno się zaniechać drapania nie tylko dlatego, że jest ono nieefektywne, ale również dlatego, że może dojść do podrażnienia skóry i dodatkowo zakażenia tego miejsca przez bakterie. To zaś będzie przyczyną dodatkowego bólu i spowoduje, że rany będą się trudniej goiły. W celu złagodzenia swędzenia poleca się czasem kąpiele w chłodnej wodzie i leki przeciwhistaminowe.

Przez około cztery dni przybywają nowe pęcherzyki. Z czasem przeobrażają się one w krostki. Te zaś po jakimś czasie, podobnie jak w przypadku ospy wietrznej, zasychają w strupki, które stopniowo odpadają.

Choroba manifestuje się przede wszystkim na tułowiu, rzadziej rozprzestrzenia się na okoliczne dermatomy.  Charakterystyczne jest to, że wysypka występuje tylko na jednej połowie ciała. Stąd właśnie wzięła się jej nazwa – półpasiec.

Dodatkowe objawy współwystępujące w chorobie to:

  • ból głowy;
  • osłabienie;
  • zmęczenie.

Półpasiec czy ospa

Jak wspomniano, zarówno półpasiec, jak i ospa wietrzna wywoływane są przez ten sam wirus.

Przede wszystkim trzeba sobie uświadomić, że obydwie te choroby są ze sobą ściśle powiązane. Pierwotne zarażenie wirusem powoduje ospę wietrzną. Po jej przechorowaniu wirus nie jest usuwany z organizmu, ale przechodzi w stan uśpienia w zwojach nerwowych. W sprzyjających dla niego okolicznościach, gdy organizm jest osłabiony, może się aktywować, wywołując półpaśca.

Jak wygląda półpasiec

Półpasiec, na pierwszy rzut oka wygląda jak choroba skóry. Pojawiające się na ciele pęcherzyki przypominają bardzo swoim wyglądem te, które powstają podczas ospy wietrznej. Podobnie, jak przy ospie, zmieniają się w grudki, a następnie w strupki. Skóra chorego jest intensywnie zaczerwieniona i podrażniona. Jest swędząca, ale może też być bolesna.

Wysypana jest jedna połowa ciała, głównie tułowia. Rzadko półpasiec przenosi się na jedną z rąk, jedną z nóg lub połowę twarzy. W takich sytuacjach, gdy krostki się rozprzestrzeniają, zajmują kończynę lub twarz, po tej samej stronie, po której został zaatakowany tułów.

W niektórych, bardzo nielicznych przypadkach półpasiec może przechodzić bez zmian skórnych. Trudniej go wówczas zdiagnozować, ponieważ najbardziej jednoznacznym wskazaniem jest właśnie obsypanie połowy ciała pęcherzykami.

Półpasiec

Półpasiec - co zrobić, aby się nie zarazić?

Przede wszystkim należy unikać bezpośredniego kontaktu z osobą chorą na ospę lub półpasiec. Ponieważ wirus roznosi się drogą kropelkową, wystarczy zaledwie kichnięcie lub kaszlnięcie, by przedostał się do drugiego organizmu i rozpoczął swoje działanie.

Jeżeli to możliwe należy zachować w miarę bezpieczną odległość. W przypadku osób, u których zarażenie grozi poważnymi powikłaniami, można dodatkowo zastosować maseczki ochronne, które stanowią swego rodzaju barierę dla wirusów. Dzieci i dorośli, którzy do tej pory nie chorowali na ospę powinni rozważyć szczepienie przeciwko ospie wietrznej.

Półpasiec leczenie

Leczenie półpaśca musi zlecić lekarz. W czasie leczenia rekomenduje się pozostanie w domu i przestrzeganie zasad higieny, uniemożliwiających rozprzestrzenianie się choroby. Wskazaniem do pozostania w domu jest również ogólne złe samopoczucie.

Lekarz ordynuje najczęściej leki przeciwbólowe i antywirusowe, których zadaniem jest łagodzenie objawów i zwalczanie przyczyny choroby. Ważne, by leki zostały podane jak najszybciej po wystąpieniu objawów. To znacznie zwiększa ich skuteczność.

Nie należy samodzielnie podejmować żadnych decyzji dotyczących leczenia półpaśca. Każde niepokojące objawy należy zgłaszać i konsultować z lekarzem prowadzącym leczenie.

Półpasiec - jak długo trwa choroba?

Stosując się do zaleceń lekarza, po dwóch lub trzech tygodniach, pacjent powinien powrócić do pełni zdrowia, a choroba powinna minąć.

Może się jednak zdarzyć, że mimo wygojenia wysypki ból nadal się utrzymuje. Jest to tak zwana neuralgia półpaścowa. Dotyczy ona szczególnie osób starszych i może trwać kilka miesięcy. W skrajnych przypadkach ból utrzymuje się przez lata. Dostrzeżenie u siebie takich objawów powinno skłonić do kolejnej wizyty u lekarza, który zadecyduje o konieczności włączenia dodatkowej diagnostyki lub leczenia.  

półpasiec

Połpasiec - jak zapobiegać?

Zapobieganie półpaściowi nie jest łatwe, z uwagi na sposób jej rozprzestrzeniania, czyli drogę kropelkową. Można jednak skorzystać z dostępnych szczepionek, które budują odporność. W celu uzyskania odporności należy przyjąć dwie dawki szczepionki. Pierwszą można podać najwcześniej w 9 miesiącu życia dziecka, drugą po upływie co najmniej 6 tygodni.

Jeżeli osoba nie została zaszczepiona w dzieciństwie, powinna to zrobić również w wieku dorosłym. Chociażby dlatego, że ospa u osób starszych może mieć znacznie bardziej powikłany przebieg. 

Półpasiec powikłania

Zasadniczo półpasiec powinien minąć bez pozostawienia po sobie śladu, w wyjątkowych przypadkach mogą pozostać np. ślady po krostkach w postaci blizn lub przebarwień Jeżeli pacjent jest w złym stanie ogólnym może dość do rozwoju szeregu powikłań, takich jak:

  • nadkażenie skóry,
  • rozwinięcie ocznej postaci półpaśca,
  • upośledzenie słuchu,
  • zapalenie opon mózgowo rdzeniowych,
  • zapalenie mózgu,
  • porażenie nerwów twarzy,
  • zajęcie organów wewnętrznych.

Powikłaniom półpaścia można zapobiec poprzez szczepienie przeciwko ospie (jeśli  pacjent dotychczas jej nie przechorował) oraz rzetelne stosowanie się do wskazań i zaleceń lekarskich, a w skrajnych przypadkach leczenie chorych w szpitalu, pod ciągłym nadzorem personelu medycznego.

Dlaczego chorujemy na półpaśca?

Przyczyną zachorowania na półpaśca jest oczywiście wspomniany wirus herpesvirus varicella zoster. Jednakże może on być obecny w naszym organizmie przez wiele lat i pozostać w stanie uśpienia. Dopiero szczególne okoliczności powodują, że nagle się on uaktywnia dając objawy chorobowe.

Na zachorowanie narażone są szczególnie mocno osoby po 50 roku życia, i osoby, które z powodu leczenia (np. chemioterapii) mają osłabiony układ immunologiczny.

Półpasiec zagrożenia

Największe zagrożenia związane z półpaścem to poważne powikłania, jak: 

  • nadkażenie skóry, 
  • upośledzenie słuchu, 
  • zapalenie opon mózgowo rdzeniowych, 
  • zapalenie mózgu. 

Bardzo ważne jest również to, by chory, już po przejściu choroby, stopniowo wracał do swojej normalnej aktywności.

Podsumowując, półpasiec jest chorobą zakaźną. Stanowi szczególne zagrożenie dla osób dorosłych, u których odporność jest znacznie obniżona. Dzieci również są na nią narażone, jednakże przy szybko podjętym działaniu mogą przejść ją bez poważniejszych komplikacji. Choroba trwa około czterech tygodni. Niezwykle istotne jest szybkie wdrożenie leczenia, ponieważ powoduje złagodzenie przebiegu choroby i zmniejszenie ryzyka rozwoju powikłań. Nie wolno jej lekceważyć, ponieważ powikłania mogą być znacznie poważniejsze niż sam półpasiec.

Dowiedz się więcej:

"Opryszczka, półpasiec – przebieg kliniczny, leczenie"

https://www.termedia.pl/Opryszczka-polpasiec-8211-przebieg-kliniczny-leczenie,8,1699,0,1.html

"Prevention of shingles by varicella zoster virus vaccination"

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1586/14760584.5.4.431


Dowiedz się więcej:

"Effect of pain scrambler therapy on antineuralgic pain and quality of life after shingles"
https://www.jstage.jst.go.jp/article/jpts/29/6/29_jpts-2017-064/_pdf/-char/ja

"Shingles as the underlying cause of orbital myositis in an adolescent: Acase report"
https://reader.elsevier.com/reader/sd/pii/S2451993616301554