Mediclub

Wirus HPV – przyczyny, objawy, leczenie

Wirusy brodawczaka ludzkiego HPV (ang. Human Papillomavirus) to liczna rodzina (poznano około 100 typów) wirusów DNA powszechnie występujących w populacji, u osób obu płci. Szacuje się, że w ciągu życia kontakt z nosicielem wirusa HPV ma około 80% ludzi.

badanie hpv
Spis treści:
  1. HPV objawy
  2. Zakażenie HPV, jak się zabezpieczyć?
  3. HPV leczenie
  4. Wirus HPV u mężczyzn
  5. Wirus HPV u kobiet
  6. HPV szczepionka
  7. HPV test DNA

HPV objawy

Infekcja wirusem HPV może przebiegać na wiele sposobów. Bardzo często są to incydentalne zakażenia HPV, które albo nie dają objawów, albo dają objawy przemijające, niezbyt niepokojące i niegroźne (np. w postaci brodawek na skórze). Jeśli zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV nie zostanie samoistnie pokonane przez organizm w ciągu kilku miesięcy (do dwóch lat), wówczas mamy do czynienia z zakażeniem przewlekłym. Infekcje przewlekłe mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z rozwinięciem się raka prącia (u mężczyzn), nowotworów złośliwych szyjki macicy (u kobiet) lub głowy i gardła (u wszystkich, bez względu na płeć).

Zakażenie HPV, jak się zabezpieczyć?

Zakażenie HPV ma miejsce w wyniku bezpośredniego kontaktu, głównie przez wszelkiego rodzaju kontakty seksualne. Większość osób zaraża się HPV wkrótce po rozpoczęciu aktywności seksualnej. Podstawową metodą przeciwdziałania zarażeniu się wirusem HPV jest zatem unikanie ryzykownych zachowań seksualnych, zwłaszcza z wieloma partnerami. Ryzyko zarażenia wirusem zmniejsza stosowanie prezerwatyw. Równie ważne jest mycie rąk przed i po skorzystaniu z toalety. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeniesienia wirusa HPV z dłoni (którą mogliśmy dotknąć zakażonej osoby lub zanieczyszczonych przedmiotów) na własne okolice intymne. Ponadto należy pamiętać, aby nie korzystać z tych samych przedmiotów do higieny intymnej (ręczniki, gąbki).

Pomocna jest także profilaktyka wirusa, a dokładnie testy na obecność wirusa brodawczaka ludzkiego w organizmie.

Zakażenie wirusem HPV należącym do grupy wysoko- lub niskoonkogennych jest wskazaniem do dalszych, regularnie powtarzanych badań profilaktycznych. Średnio od zakażenia HPV do rozwinięcia raka szyjki macicy mija około 13 lat, można więc w tym czasie rozpoznać wczesne zmiany, zwiększając szanse na wdrożenie skutecznego leczenia. Istnieją także metody laboratoryjne umożliwiające potwierdzenie, że proces nowotworowy już się rozpoczął, nawet jeśli nie ma jeszcze wyraźnych objawów.

zakażenie hpv - powikłania i rozwój wirusa hpv

HPV leczenie

Nie istnieje uniwersalna, skuteczna metoda leczenia zakażeń wszystkimi typami wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Leczenie zazwyczaj ma charakter immunomodulacyjny i polega na wspomaganiu organizmu w taki sposób, żeby zwiększyć jego odporność i ułatwić mu uporanie się z wirusem. Niektóre typy wirusa brodawczaka ludzkiego (np. wywołujące zwykłe brodawki skóry) są podatne na stosowanie pewnych leków dermatologicznych, w innych przypadkach całkowite pozbycie się wirusa z organizmu jest bardzo trudne lub wręcz niemożliwe. Chorobę wywołaną przez wirusy leczy się z nadzieją, że ich liczba w organizmie znacząco zmaleje po usunięciu ogniska choroby. W chorobach nowotworowych łączy się leczenie chirurgiczne z radioterapią i chemioterapią.

Wirus HPV u mężczyzn

Wirus HPV wywołuje wiele chorób. U mężczyzn do najgroźniejszych należą nowotwory złośliwe głowy i szyi. Większość infekcji u mężczyzn przebiega bezobjawowo, do momentu rozwinięcia się choroby. Powszechne są zakażenia odmianami wirusa HPV powodującymi: brodawki dróg oddechowych oraz raka , jamy ustnej, ślinianek, spojówek, krtani,przełyku i raka odbytu. W okolicach narządów płciowych mogą się pojawiać kłykciny kończyste i płaskie, kłykciny olbrzymie i rak prącia. 

Mężczyźni należący do grup ryzyka zakażenia wirusem HPV
  • mieli wiele partnerek seksualnych,
  • obniżona odporność
  • palenie papierosów
  • zmiany chorobowe w okolicy narządów płciowych lub w okolicy odbytu,
  • wykrycie wirusa HPV u partnerki/partnera
  • przewlekłe zapalenia cewki moczowej i żołędzi,
  • inne objawy zakażenia wirusem HPV

Wirus HPV u kobiet

O wirusie HPV mówi się najczęściej w kontekście raka szyjki macicy. Rzeczywiście, z długoterminowych obserwacji wynika, że prawie 100% rozpoznanych przypadków tego raka ma związek z infekcją wysokoonkogennymi odmianami wirusa HPV. Wirus HPV u kobiet wywołuje także raka sromu i pochwy. Niezależnie od tego, kobiety są także narażone na wszystkie pozostałe choroby wywoływane przez wirusy z rodziny HPV.

Czynniki ryzyka zakażenia wirusem HPV w przypadku kobiet
  • rozpoczęcie współżycia w młodym wieku,
  • kilku lub wielu partnerów seksualnych,
  • obniżona odporność,
  • palenie papierosów,
  • współtowarzyszące inne choroby przenoszone drogą płciową, takie jak rzeżączka, chlamydioza i opryszczka pospolita,
  • liczba urodzonych dzieci i młody wiek przy pierwszym dziecku,
  • przewlekłe infekcje lub zmiany skórne miejsc intymnych.

HPV szczepionka

Nie ma szczepionki chroniącej przed zachorowaniem na wszystkie odmiany wirusa HPV. Istnieją natomiast szczepionki skuteczne w profilaktyce zakażeń odmianami wysokoonkogennymi i niskoonkogennymi. Czynnikiem pobudzającym organizm do wytwarzania przeciwciał anty-HPV nie są żywe lub unieszkodliwione wirusy, ale uzyskane metodą rekombinacji genów elementy „otoczki” wirusa, które nie zawierają jego kodu DNA, zatem należy podkreślić, że szczepionka nie może wywołać zachorowania na chorobę. Zaleca się szczepienie zwłaszcza dziewczynek i młodych kobiet, które jeszcze nie rozpoczęły współżycia. Korzystne jest jednak także szczepienie kobiet w późniejszym czasie. Szczepienie mężczyzn ma niewielkie znaczenie dla nich samych, ale również jest wskazane, ponieważ dzięki niemu przerywa się łańcuch przekazywania wirusa. Szczepienia przeciw HPV są drogie, a w Polsce nie są refundowane.

HPV test DNA

Wirus HPV można podzielić na dwa rodzaje:

  • niskoonkogenne (niskiego ryzyka): HPV typ 6, 11
  • i wysokoonkogenne (wysokiego ryzyka): HPV typ 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59.

Za rozwój raka szyjki macicy odpowiadają typy: 16 i 18, oraz 31, 33, 45. Typ 16 powoduje ponad połowę wystąpień raka płaskonabłonkowego. W profilaktyce i leczeniu zakażeń HPV pomocne są badania genetyczne, które wykrywają zakażenie wirusem HPV. Badania przeznaczone są do samodzielnego wykonania w domu. Testy DNA badające różne typy wirusa można kupić w sklepie Medistore. Zestaw pobraniowy w bezpieczny sposób jest dostarczany do pacjenta przez kuriera. Pacjent pobiera wymaz zgodnie z instrukcją znajdującą się przy badaniu. Dodatni wynik testu oznacza obecność wirusa. Wynik badania zawiera także informację o wykrytym typie wirusa. Wynik ujemny oznacza, że nie wykryto żadnego z badanych typów HPV.

badania hpv

W przypadku testu dla kobiet, personel medyczny (lekarz ginekolog lub położna) podczas cyklicznej wizyty ginekologicznej pobiera wymaz z szyjki macicy. Pacjentka przesyła wymaz do laboratorium i oczekuje na wynik. Wirus HPV badanie dla kobiet obejmuje najszerszy wachlarz, bo aż 28, badanych typów HPV (6, 11, 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 66, 68, 69, 70, 73, 82). Szczegółowe instrukcje jak należy przygotować się do badania zawarte są w przesyłce z badaniem.

badanie hpv

W przypadku badania dla mężczyzn, pacjent po zapoznaniu się z instrukcją samodzielnie pobiera z prącia lub cewki moczowej materiał do badania genetycznego, przesyła do laboratorium i oczekuje na wynik testu. Wirus HPV badanie dla mężczyzn obejmuje 28 typów HPV (6, 11, 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 66, 68, 69, 70, 73, 82).

hpv dla mężczyzn


Zmiany w jamie ustnej jak: brodawczaki, kłykciny kończyste, ogniskowy przerost nabłonka lub zwykłe brodawki mogą być związane z obecnością wirusa HPV w jamie ustnej. W przypadku takiego podejrzenia należy wykonać badanie Wirus HPV test z jamy ustnej. Niezdiagnozowany i nieleczony wirus może powodować nowotwory jamy ustnej i gardła. Test genetyczny obejmuje zarówno typy wirusa niskiego jak i wysokiego ryzyka wywołania nowotworu – łącznie aż 28 typów HPV (6, 11, 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 66, 68, 69, 70, 73, 82). Pacjent samodzielnie pobiera próbkę wymazu z policzka i odsyła ją do laboratorium. W przypadku wyniku dodatniego pacjent powinien skontaktować się ze swoim lekarzem.

hpv z jamy ustnej

Dowiedz się więcej:

"Clinical applications of HPV testing: A summary of meta-analyses"
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264410X06007225

"Benefits and Costs of Using HPV Testing to Screen for Cervical Cancer"
https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/194902

"Overview of the European and North American studies on HPV testing in primary cervical cancer screening."
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ijc.21955

Medistore Artykuły o zdrowiu Wirus HPV – przyczyny, objawy, leczenie